Home Rośliny ozdobneZimowanie pelargonii — 4 sposoby, który wybrać

Zimowanie pelargonii — 4 sposoby, który wybrać

przez Admin Admin

Pelargonie zimuje się w domu, bo nie znoszą mrozu, a już kilka stopni poniżej zera niszczy ich pędy. Najpewniejszy sposób to jasne, chłodne pomieszczenie o temperaturze około 5–12°C, w którym rośliny po przycięciu stoją w doniczkach i są bardzo oszczędnie podlewane. Jeśli takiego miejsca nie ma, można je przechować na sucho w ciemnej piwnicy, ukorzenić sadzonki albo trzymać na parapecie jako zwykłą roślinę doniczkową. Z balkonu zabiera się je przed pierwszym przymrozkiem, kiedy nocą temperatura zaczyna spadać poniżej 5°C.

W skrócie

  • Termin: zwykle druga połowa października, zanim przyjdzie pierwszy przymrozek.
  • Najlepiej: jasno i chłodno, 5–12°C, przycięte o połowę, podlewanie raz na 2–4 tygodnie.
  • Bez jasnego miejsca: piwnica 5–8°C, rośliny bez ziemi lub w doniczkach, w ciemności.
  • Najmniej miejsca: sadzonki zrobione we wrześniu lub październiku.
  • Wiosną: cięcie w lutym lub marcu, przesadzenie, stopniowe przyzwyczajanie do słońca.

Kiedy zabrać pelargonie z balkonu

Pelargonie pochodzą z południowej Afryki i nie mają żadnej odporności na mróz. Chłodne noce w okolicach 5–8°C znoszą, choć przestają wtedy kwitnąć. Przymrozek przy samej ziemi lub na balkonie od strony północnej może jednak zniszczyć je w ciągu jednej nocy.

W większości Polski pora na przeniesienie przypada w drugiej połowie października. W miastach i na osłoniętych balkonach od południa rośliny często kwitną jeszcze do listopada, a w górach i na wschodzie kraju trzeba się spieszyć. Prognozę lepiej sprawdzać codziennie. Rano i wieczorem. Zabieranie roślin w ostatniej chwili, gdy na szybach samochodów już jest szron, kończy się zwykle tym, że część liści czernieje po kilku dniach w domu.

Przed przeniesieniem obejrzyj każdą roślinę. Liście, łodygi, ziemię. Usuń zżółkłe liście i przekwitłe kwiatostany. Pod liśćmi poszukaj mszyc i mączlika, czyli drobnych, białych muszek, które zrywają się do lotu przy poruszeniu rośliny. W ciepłym mieszkaniu szkodniki rozmnażają się szybko i przechodzą na inne rośliny, dlatego zaatakowane okazy trzeba odizolować albo oczyścić, zanim trafią do domu. Jeśli trzymasz na balkonie także inne gatunki, w artykule o roślinach na taras i balkon znajdziesz informacje, które z nich też trzeba zabrać przed zimą.

Sposób 1: jasno i chłodno

To metoda, po której pelargonie wiosną najszybciej wracają do formy. Potrzebne jest pomieszczenie z oknem, w którym zimą jest 5–12°C. Może to być nieogrzewana, ale niezamarzająca weranda, klatka schodowa w domu jednorodzinnym, garaż z oknem, chłodny pokój gościnny albo strych z oknem dachowym, jeśli nie spada tam poniżej zera.

Rośliny przycina się przed przeniesieniem lub zaraz po nim. Pędy skraca się o mniej więcej połowę, zostawiając na każdym kilka węzłów, czyli miejsc, z których wyrastają liście. Mniejsza roślina paruje mniej wody. Łatwiej się też mieści, a wiosną zagęszcza zamiast wypuszczać długie, gołe pędy.

Podlewanie w takich warunkach jest rzadkie. Raz na kilka tygodni. Ziemia powinna być prawie sucha, a wodę podaje się, gdy doniczka wyraźnie zrobi się lekka, przy niskiej temperaturze zwykle co dwa do czterech tygodni. Najczęstszą przyczyną strat jest właśnie nadmiar wody w chłodzie: korzenie gniją, łodygi czernieją od dołu i na liściach pojawia się szara pleśń. Nawozów zimą się nie stosuje.

Zimowanie pelargonii — 4 sposoby, który wybrać

Sposób 2: piwnica, czyli zimowanie w ciemności

Jeśli w domu nie ma jasnego i chłodnego miejsca, zostaje piwnica. Warunek: temperatura 5–8°C, bez mrozu i bez dużej wilgoci. W ciepłej kotłowni ten sposób się nie sprawdzi, bo rośliny zaczną rosnąć bez światła i wypuszczą blade, wiotkie pędy.

Są dwie odmiany tej metody. Obie działają. Pierwsza to przechowywanie roślin w doniczkach, mocno przyciętych, prawie bez podlewania. Druga to zimowanie bez ziemi. Rośliny wyjmuje się z pojemników, otrząsa korzenie z ziemi, usuwa większość liści i skraca pędy, a potem wiesza się je korzeniami do góry albo zawija luźno w papier gazetowy i układa w kartonie. Co kilka tygodni trzeba je obejrzeć. To wystarczy. Pomarszczone łodygi można zanurzyć na kilka godzin w wodzie, a te z oznakami pleśni usunąć.

Zimowanie na sucho wygląda archaicznie. Działało jednak przez dziesięciolecia w domach naszych babć i dalej działa, jeśli piwnica jest naprawdę chłodna i sucha. Przeżywalność bywa jednak niższa niż przy pierwszej metodzie, a wiosną rośliny potrzebują więcej czasu, żeby wypuścić nowe liście.

Sposób 3: sadzonki zamiast całych roślin

Kto ma mało miejsca, może przezimować same sadzonki. Kilkanaście małych doniczek zmieści się na jednym parapecie, a pod koniec zimy daje to tyle samo roślin co skrzynka dużych pelargonii.

Najlepszy termin na sadzonki to sierpień i wrzesień, ale w październiku też się udają, jeśli rośliny są jeszcze zdrowe. Ścina się wierzchołki pędów. Mają mieć 7–10 cm i kończyć się tuż pod węzłem. Dolne liście i pąki usuwa się, zostawiając dwa lub trzy liście na górze. Sadzonki pelargonii są mięsiste, więc przed posadzeniem dobrze jest odczekać kilka godzin, żeby rana lekko przeschła.

Sadzi się je w lekkim podłożu, na przykład ziemi do wysiewu wymieszanej z piaskiem lub perlitem. Pelargonie ukorzeniają się też w wodzie, ale część sadzonek gnije, a korzenie wodne gorzej przyjmują się później w ziemi. Ogólne zasady tej metody, z jej plusami i minusami, opisuje artykuł o ukorzenianiu roślin w wodzie. Ukorzenione sadzonki trzyma się w jasnym miejscu, w temperaturze pokojowej lub nieco niższej, i podlewa umiarkowanie.

Zimowanie pelargonii — 4 sposoby, który wybrać

Sposób 4: na parapecie w ciepłym mieszkaniu

Pelargonie można też trzymać jak zwykłą roślinę doniczkową. W pokoju, w 18–22°C. Wiele osób nie ma innej możliwości. Ten sposób działa, choć ma wady.

W ciepłym pomieszczeniu przy krótkim zimowym dniu rośliny rosną dalej, ale wyciągają się w stronę światła, mają mniejsze, jaśniejsze liście i długie odstępy między nimi. Suche powietrze z kaloryferów sprzyja przędziorkom, a mączlik rozmnaża się bez przerwy. Najlepiej postawić je na najjaśniejszym, najchłodniejszym oknie, z dala od grzejnika, i podlewać umiarkowanie. Pelargonie rabatowe czasem kwitną w takich warunkach przez całą zimę. Wiosną i tak trzeba je mocno przyciąć, bo rozciągnięte pędy na balkonie wyglądają źle.

Który sposób wybrać

Warunki w domuNajlepsza metodaWysiłek zimąEfekt wiosną
Jasna weranda, chłodny pokój 5–12°CSposób 1małynajlepszy, szybki start
Sucha piwnica 5–8°C, bez oknaSposób 2mały, kontrola co kilka tygodnidobry, wolniejszy start
Mało miejsca, tylko parapetSposób 3średnimłode, zwarte rośliny
Ciepłe mieszkanie, jasne oknoSposób 4średni, walka ze szkodnikamirośliny wymagają mocnego cięcia

Nie trzeba wybierać jednej metody dla wszystkich roślin. Najładniejsze, wieloletnie okazy można zimować w pierwszy sposób, a z pozostałych zrobić sadzonki i wyrzucić matki. Taki podział zmniejsza ryzyko, że jedna pomyłka zniszczy całą kolekcję.

Pelargonia angielska i bluszczolistna — różnice

Pelargonie rabatowe, czyli najpopularniejsze pelargonie pasiaste, są najmniej wymagające i dobrze znoszą każdy z opisanych sposobów. Pelargonie bluszczolistne o zwisających pędach zimuje się podobnie, ale ich pędy skraca się mocniej, nawet do 15–20 cm, bo inaczej trudno je pomieścić.

Z angielskimi jest inaczej. Pelargonie wielkokwiatowe mają własne potrzeby. Do zawiązania pąków potrzebują zimą chłodu, około 10–15°C, i dużo światła przez kilka tygodni. Trzymane cały czas w ciepłym pokoju często w ogóle nie zakwitają w następnym sezonie albo kwitną bardzo słabo. Dlatego dla nich jasne, chłodne miejsce jest właściwie jedyną dobrą opcją, a zimowanie w ciemnej piwnicy się nie sprawdza.

Pobudka wiosną

Pod koniec lutego lub w marcu, kiedy dni są wyraźnie dłuższe, pelargonie wybudza się z zimowego spoczynku. Rośliny ze sposobu pierwszego i czwartego przycina się na nowo, skracając rozciągnięte pędy do dwóch lub trzech węzłów. Przesadza się je do świeżego podłoża, a jeśli rosły długo w jednej doniczce, do nieco większej.

Rośliny z piwnicy sadzi się do doniczek, mocno podlewa i stawia w jasnym, umiarkowanie ciepłym miejscu. Pierwsze liście pojawiają się zwykle po dwóch lub trzech tygodniach. Część łodyg nie ruszy. Trzeba je wyciąć, co przy tej metodzie jest normalne i nie świadczy o błędzie. Gdy rośliny wypuszczą nowe liście, zaczyna się regularne podlewanie i lekkie nawożenie nawozem do roślin kwitnących.

Na balkon wraca się po przymrozkach, w większości kraju w drugiej połowie maja. Przez pierwszy tydzień pelargonie trzeba stopniowo przyzwyczajać do słońca, stawiając je najpierw w cieniu albo wynosząc tylko na kilka godzin dziennie. Ogólne zasady przygotowania roślin do zimy i wybudzania po niej, nie tylko balkonowych, zebrano w artykule o zabezpieczeniu roślin na zimę.

Zimowanie pelargonii — 4 sposoby, który wybrać

Najczęstsze błędy

  1. Zabieranie roślin po przymrozku. Przemrożone pędy czernieją i gniją w domu, a pleśń przechodzi na zdrowe rośliny.
  2. Zbyt częste podlewanie w chłodzie. Mokra ziemia przy 5–10°C to najkrótsza droga do gnicia korzeni.
  3. Zimowanie w ciepłej piwnicy lub kotłowni. Rośliny rosną bez światła i wiosną mają blade, bezużyteczne pędy.
  4. Wnoszenie roślin z mączlikiem. Szkodnik w ciepłym domu rozmnaża się szybko i atakuje inne rośliny doniczkowe.
  5. Wystawienie na pełne słońce od razu w maju. Liście, odwykłe od mocnego światła, dostają poparzeń.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy zabrać pelargonie z balkonu do domu?

Przed pierwszym przymrozkiem, kiedy nocne temperatury zaczynają spadać poniżej 5°C. W większości Polski jest to druga połowa października.

Czy pelargonie trzeba przycinać na zimę?

Tak, przy zimowaniu w chłodzie lub w piwnicy pędy skraca się mniej więcej o połowę. Mniejsza roślina zużywa mniej wody i łatwiej przetrwa okres spoczynku.

Jak często podlewać pelargonie zimą?

W chłodnym pomieszczeniu zwykle co dwa do czterech tygodni, gdy ziemia jest prawie sucha. W ciepłym mieszkaniu częściej, ale zawsze umiarkowanie.

Czy można przezimować pelargonie w piwnicy bez światła?

Tak, jeśli temperatura wynosi około 5–8°C i jest sucho. Rośliny przechowuje się wtedy mocno przycięte, w doniczkach lub bez ziemi, i regularnie sprawdza, czy nie pleśnieją. Nie dotyczy to pelargonii angielskich.

Dlaczego pelargonia angielska nie zakwitła po zimie?

Najczęściej dlatego, że zimowała w zbyt ciepłym miejscu. Do zawiązania pąków potrzebuje kilku tygodni chłodu (około 10–15°C) przy dobrym świetle.

Powiązane artykuły

Artykuł ma charakter poradnikowy. Podane temperatury i terminy są orientacyjne — zależą od odmiany, regionu i warunków w domu.

Zobacz inne